Różyczka
Kompozytor: Michał Lorenc
Rok produkcji: 2010
Wytwórnia: Polskie Radio S.A.
Czas trwania: 45:05 min.

Ocena redakcji:

 

„Różyczka” już w momencie premiery wywołała ogromne kontrowersje. Inspiracją była historia znanego historyka, Pawła Jasienicy, którego druga żona okazała się agentką UB, donoszącą na niego. W filmie młoda dziewczyna Kamila (apetyczna Magdalena Boczarska) z miłości dla swojego chłopaka – agenta UB (świetny Robert Więckiewicz), wkracza w życie pewnego cenionego literata (solidny Andrzej Seweryn), który dla władz jest wrogiem publicznym numer 1. Wyszło z tego pełne emocji, wciągające kino ukazujące mechanizmy bezwzględnego systemu opartego na inwigilacji, donosach oraz szczuciu.

 

Zgrany kolaż melodramatu, thrillera i dramatu sprawdził się, a swoje trzy grosze dodała ścieżka dźwiękowa, za którą odpowiada Michał Lorenc. Kompozytor juz wcześniej pracował z reżyserem przy „Pamiętniku znalezionym w garbie”, więc ponowna współpraca nie była zaskakująca. Efektem jest znów dzieło będące w symbiozie z ruchomym obrazem, jednak poza nim mogące sprawiać spore problemy.

 

lorenc-4484208-1590000933Całość skupia się wokół trzech koncepcji ilustracyjnych. Pierwszą jest wyrazisty motyw przewodni, który pojawia się już na samym początku, czyli w „Wyjeździe z Polski”. Prosty w zasadzie utwór, przypominający dość subtelnie muzykę koszerną (charakterystyczne, wolne dźwięki smyczków oraz elementy etniczne). Motyw ten pojawia się kilka razy w różnej aranżacji (jazzowe „Spadanie”, wpleciony klarnet i harfa w „Paszporcie” czy akustyczne „Świeczki”), zapowiadając niepokojące wydarzenia związane z wypędzeniem Żydów z Polski.

 

Drugim znaczącym elementem jest jazz rozpisany na standardowe trio (perkusja – Sebastian Frankiewicz, kontrabas – Marcin Pospieszalski i fortepian – Jan Smoczyński). Akcja filmu toczy się w latach 60., czyli złotym okresie tego gatunku, jaki był wówczas zakazany przez komunistyczne władze. Poza nakreśleniem tła historycznego („Warszawa 1967”) kompozycje te budują także napięcie erotyczne, w czym pomaga dokooptowany do składu saksofon Henryka Miśkiewicza („Salon ubecki”, „Róże Różyczki”). Dodatkowo zostaje jeszcze wpleciona melodia pozytywki („Różyczka”, „Zabaweczka”), podkreślająca naiwność głównej bohaterki.

 

W końcu mamy także niepokojący underscore, który opiera się o etniczne instrumentarium (króciutka „Gwiazda Dawida”) oraz charakterystyczny styl Lorenca. Czasami bywa to wejście harfy („Marzenie”), trzymające w napięciu, narastające smyczki („Aresztowanie”, gęste „UB” czy bardziej nerwowe „Dziady”) oraz flety ("Wino”, „Dom”). Jednak te fragmenty są strasznie krótkie, głównie nudzą i wybijają z rytmu, przypominając inne dzieła kompozytora, ze wskazaniem na „Glinę”, „Osaczonego” i „Cztery noce z Anną”.

 

Na pewno „Różyczka” jest obowiązkową pozycją dla fanów Michała Lorenca. I chyba tylko dla nich, gdyż mimo silnego charakteru emocjonalnego, jest to praca wtórna, mało zaskakująca i pełna ogranych klisz (łagodny jazz i muzyka klezmersko-żydowska były już wielokrotnie przez Lorenca wykorzystywane, z reguły w lepszych produkcjach). Sprawdza się ona dobrze na ekranie, ale już na płycie nie należy do najłatwiejszych w odbiorze. Jak na różę przystało jest to piękny kwiat, ale nie brakuje mu kolców.

 

P.S. Byłbym zapomniał, że „Różyczka” miała swoje drugie, pozafilmowe życie. Niektóre kompozycje z filmu (zwłaszcza „Wyjazd z Polski”) zostały wykorzystane przez Telewizję Polską podczas trwania żałoby narodowej po katastrofie smoleńskiej. Świadczy to jedynie o wielkiej sile emocjonalnej tej muzyki, co zawsze było mocną stroną twórczości maestro.

Autor recenzji: Radosław Ostrowski
  • 1. Wyjazd z Polski
  • 2. Warszawa 1967
  • 3. Różyczka
  • 4. Spadanie
  • 5. Pisarze
  • 6. Salon ubecki
  • 7. Zabaweczka
  • 8. Kawiarnia literatów
  • 9. Złoty upadek
  • 10. Gwiazda Dawida
  • 11. Pocałunki
  • 12. Marzenie
  • 13. Paszport
  • 14. Jaśmin
  • 15. Aresztowanie
  • 16. Kłamstwo
  • 17. Zdrada
  • 18. Wino
  • 19. UB
  • 20. Dziady
  • 21. Wypędzenie
  • 22. Marzec
  • 23. Róże Różyczki
  • 24. Świeczki
  • 25. Dworzec Gdański
  • 26. Dziecko
  • 27. Dom
3
Sending
Ocena czytelników:
0 (0 głosów)

1 komentarz

  1. PH

    Nie Mateusz Pośpieszalski tylko Marcin ; )

    Odpowiedz

Wyślij komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

All Quiet On the Western Front

All Quiet On the Western Front

Na Zachodzie bez zmian   Wojna, wojna nigdy się nie zmienia... Powstało i nadal powstaje wiele filmów o wojnie lub z wojną w tle. Bardziej lub mniej z nich wynika, że wojna nigdy nie przynosi niczego dobrego. Chyba, że dla kogoś dobra jest śmierć, zniszczenie...

Book of Boba Fett, The

Book of Boba Fett, The

Księga Boby Fetta   Rozszerzania uniwersum Gwiezdnych wojen na małym ekranie ciąg dalszy. Po sukcesie „Mandalorianina” część odpowiedzialnej za niego ekipy (scenarzysta Jon Favreau oraz reżyserzy Dave Filoni i Robert Rodriguez – cała trójka jako producenci) i...

Home Before Dark: Season 1

Home Before Dark: Season 1

Powoli Apple TV+ zaczyna dorównywać innym platformom streamingowym, choć nie realizuje aż tylu tytułów co Netflix czy Prime Video. Na pewno jednym z wartych uwagi jest „Home Before Dark” – kryminalna historia dziennikarskiego śledztwa Hildy Lisko, która z rodziną...