• Silence
  • Get Out
  • Allied
  • Thank You for Your Service
  • Marie Curie
Nino Rota

 

Ten włoski kompozytor fanom muzyki filmowej kojarzy się głównie z motywem muzycznym napisanym do "Ojca Chrzestnego" Francisa Forda Coppoli. Jest to jeden z tych motywów muzycznych, które dziś znają wszyscy, choć nie każdy jest w stanie powiązać go z konkretnym obrazem filmowym.

Naprawdę kompozytor nazywał się Giovanni Rota Rinaldi. Urodzony 3 grudnia 1911 r. mediolańczyk przez większą część swojej kariery pisał muzykę do włoskich dzieł filmowych. Stworzył niezapomniany duet z Federico Fellinim, dla którego napisał muzykę do aż siedemnastu obrazów – począwszy od "Białego Szejka" (drugi film reżysera), a na "Próbie orkiestry" skończywszy, współpracowali razem praktycznie bez przerwy. Dopiero w "Mieście kobiet" zabrzmiała z konieczności ‘obca’ muzyka, bowiem Rota zmarł na rok przed produkcją (10 kwietnia 1979 r. w Rzymie). I trzeba przyznać, że czegoś temu obrazowi brakuje. Najbardziej znane motywy z czasów ich wspólnej twórczości powstały dla obrazów: "Słodkie życie", "La strada" czy "Amarcord".

Szerszej publiczności Rotę przedstawił King Vidor, który wprowadził go na hollywoodzkie salony, oferując posadę przy produkcji filmu "Wojna i Pokój", z udziałem takich gwiazd, jak Henry Fonda i Audrey Hepburn. Potem jeszcze kilkukrotnie brał on udział w amerykańskich produkcjach. Zwykle jednak projekty, w które się angażował w mniejszym lub większym stopniu były związane z Italią. Dobrym tego przykładem jest dwukrotna współpraca z Franco Zeffirellim – włoskim reżyserem, pracującym z największymi gwiazdami Hollywood, jak chociażby najpopularniejszą wówczas parą filmową: Elizabeth Taylor i Richardem Burtonem. Rota napisał dla niego muzykę do ekranizacji dwóch dzieł mistrza ze Stratford: "Poskromienia Złośnicy" oraz "Romea i Julii". Ta druga ścieżka dała mu pierwszą nominację do Złotego Globu oraz brytyjskiej BAFTA. Przegrał jednak odpowiednio z Alexem Northem ("Trzewiki Rybaka") oraz Johnem Barry ("Lew w zimie").

Pierwszą nominację do Oscara przyniosła mu jednak dopiero muzyka do wspomnianego już "Ojca Chrzestnego" (1973 r.), którą to nagrodę otrzymał ostatecznie dwa lata później za część drugą mafijnej sagi. Jednakże rok 73 przyniósł mu najwięcej zwycięstw w wyścigach po nagrody przemysłu filmowo-muzycznego. Za wspomnianą partyturę zdobył bowiem trzy statuetki: BAFTA, Złoty Glob oraz Grammy. Poza powyższymi zdobył nagrodę jeszcze tylko raz – i tu po raz pierwszy (nie licząc nominacji z 1962 r. do Grammy za "Słodkie Życie") nagrodzona została jego współpraca w Fellinim. Za ścieżkę do "Casanovy" otrzymał statuetkę Davida de Donatello (1976 r.; być może ze względu na udział czynnika zagranicznego w postaci Donalda Suterlanda w roli tytułowej).

Przez wiele lat Nino Rota tworzył muzykę, która sięgała często do folkloru. Wspaniale oddawała ona klimat epoki, w której toczyły się historie, szczególnie w przypadku adaptacji Szekspira. Potrafiła także opisać atmosferę właściwą dla danej grupy społecznej ("Amarcord", "Ojciec Chrzestny") i jednocześnie pokreślić dramaty bohaterów, jak i stanowić kontrast w stosunku do nich, nadając opowieściom słodko-gorzki charakter. Komponowana przez niego muzyka, była jednocześnie lekka, przyjemna dla ucha i melancholijna. Stanowiła swoistą syntezę włoskości: umiłowanie własnej tradycji i historii, narodowego indywidualizmu, uwielbienia dla rodzimej twórczości i sentymentu do tego, co wielkie i minione.

Osobiście pierwszy raz z muzyką Roty spotkałam się, nie będąc jeszcze świadomym widzem i słuchaczem, jako dziecko oglądając właśnie "Ojca Chrzestnego". Później uwiódł mnie muzyką z "Romea i Julii", jednakże prawdziwie pokochałam kompozytora właśnie za jego ‘włoskość’. Po nim podobny charakter miała już chyba tylko muzyka Ennio Morricone, tworzona do obrazów Giuseppe Tornatore ("Ciemna Paradiso", "1900: Człowiek Legenda"). Jednakże nawet ona nie miała w sobie takiej delikatności. Słuchając dokonań Roty ma się wrażenie, że komponowanie przychodziło mu ot tak, bez żadnego wysiłku, że przelewał jedynie na papier własną, italiańską duszę.

Autor biografii: Wicked

Nagrody i nominacje:

- Oscar za muzykę do „The Godfather: part II” (wspólnie z Carmine Coppolą) i nominacja za pierwszą część filmu (wycofana ze względu na ponowne użycie istniejącej już muzyki z filmu „Fortunella”);

- Złoty Glob za „The Godfather” oraz dwie nominacje do tej nagrody, za „The Godfather: part II” i „Romeo & Juliet”;

- BAFTA za score „The Godfather” i nominacje za część drugą filmu oraz „Romeo & Juliet”;

- nagroda Grammy za „The Godfather” i nominacja doń za „La dolce vita”;

- statuetka David di Donatello za muzykę do filmu „Casanova”;

- pięciokrotnie przyznana Srebrna Wstęga (nagroda włoskich dziennikarzy) za ilustracje do filmów: „Prova d'orchestra”, „Romeo & Juliet”, „8 ½”,  „La notti bianche” oraz „War and Peace”;

Linki:

http://www.ninorota.com/

http://www.imdb.com/name/nm0000065/

http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_compositions_by_Nino_Rota

http://en.wikipedia.org/wiki/Nino_Rota_discography

http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=28340408

http://www.amiannoying.com/(S(gcgalk55r0antyq5rmt2gq45))/view.aspx?ID=11433


  


FILMOGRAFIA

TYTUŁ FILMU

ROK

Le comte de Monte-Cristo (mini-serial TV)

1980

Hurricane 

1979

Quei figuri di tanti anni fa (TV)

1978

 Il teatro di Eduardo (TV)

Prova d'orchestra
Death on the Nile
Il furto della Gioconda (mini-serial TV)
Kontakt (krótkometr. anim.)

The Godfather: A Novel for Television (mini-serial TV)

1977

Las alegres chicas de 'El Molino'

Casanova

1977

Alle origini della mafia (mini-serial TV)

Caro Michele

Ragazzo di Borgata

The Godfather: part II

2001

The Abdication

Amarcord

1973

Film d'amore e d'anarchia

Hi wa shizumi, hi wa noboru

 The Godfather

1972

Roma

Waterloo

1970

I Clowns (TV)

Paranoia

Fellini - Satyricon

1967

Block-notes di un regista (dokument)

Oggi, domani, dopodomani (segment: "L'ora di punta")

Histoires extraordinaires (segment: "Toby Dammit")

1968

Romeo & Juliet

The Taming of the Shrew

1967

La tormenta (serial TV)
Much Ado About Nothing (TV)

Spara forte, più forte, non capisco

1966

Giulietta degli spiriti

1965

Il giornalino di Gian Burrasca (serial TV)

1964

Il Gattopardo

1963

8 ½

Il maestro di Vigevano

 L'isola di Arturo

1962

The Reluctant Saint

I sequestrati di Altona

Boccaccio '70

The Best of Enemies

1961

 Fantasmi a Roma

Il brigante

Rocco e i suoi fratelli

1960

Sotto dieci bandiere

Plein soleil

La dolce vita

La grande guerra

1959

Un ettaro di cielo

 Fortunella

1958

 La legge è legge

 Gli italiani sono matti

Giovani mariti

Città di notte

 This Angry Age

El Alamein

 La notti bianche

1957

 Le Notti di Cabiria

 Il momento più bello

 Il medico e lo stregone

Italia piccola

War and Peace

1956

Ragazze al mare

Londra chiama Polo Nord

 La bella di Roma

1955

Accadde al penitenziario

Amici per la pelle

Il bidone

Bella non piangere!

 Un eroe dei nostri tempi

 Io piaccio

Proibito

1954

L'amante di Paride

Le due orfanelle

Vergine moderna

Mambo

La strada

Appassionatamente

La nave delle donne maledette

Star of India

La mano dello straniero

Cento anni d'amore (segmenty: "Garibaldina" i "Pendolin")

La grande speranza

Via Padova 46

Divisione Folgore

 Musoduro

1953

L’enemi public no. 1

Anni facili

I Vitelloni

Riscatto

Le boulanger de Valorgue

Fanciulle di lusso

I sette dell'orsa maggiore

Scampolo 53

Melodie immortali - Mascagni

Gli uomini, che mascalzoni!

La domenica della buona gente

 Venetian Bird

1952

I tre corsari

Gli angeli del quartiere

Totò al giro d'Italia

Lo sceicco bianco

Something Money Can't Buy

Le meravigliose avventure di Guerrin Meschino

Un ladro in paradiso

La regina di Saba

Noi due soli

Jolanda la figlia del corsaro nero

Marito e moglie

Anna

1951

The Small Miracle

Era lui... sì! sì!

Valley of Eagles

Totò e i re di Roma

Filumena Marturano

Il monello della strada

Donne e briganti

1950

È più facile che un cammello...

Napoli milionaria

Her Favorite Husband

Vita da cani

È primavera...

È arrivato il cavaliere!

Peppino e Violetta

Due mogli sono troppe

I pirati di Capri

1949

Children of Chance

Campane a martello

Obsession

The Glass Mountain

Come scopersi l'America

 Molti sogni per le strade

1948

Sotto il sole di Roma

L'eroe della strada

Proibito rubare

Anni difficili

Senza pietà

Amanti senza amore

Fuga in Francia

Arrivederci, papà!

 Il delitto di Giovanni Episcopo

1947

Vivere in pace

Vanità

Daniele Cortis

Come persi la guerra

Roma città libera

1946

Mio figlio professore

Un americano in vacanza

Albergo Luna, camera 34

Le miserie del Signor Travet

1945

Lo sbaglio di essere vivo

La freccia nel fianco

La donna della montagna

1944

Zazà

1943: Il birichino di papà

1943

Giorno di nozze

1942

Treno popolare

1933